|
|
GEBELİK PLANLIYORUM
Kuşkusuz, üreme güdüsü ve soyun devamını sağlama isteği doğada son derece baskın bir duygudur, erişkin bireyler olarak çocuk sahibi olma kararı da bu temel üzerine oturan ve iyi anlaşılabilen bir olgudur. Sosyal bir varlık olarak insan bu kararı verirken fiziksel ve ruhsal olarak hazır olmalıdır.
İlk doktor ziyaretini hamile kaldıktan sonra yapmak her zaman yeterli olmayabilir. Sağlıklı bir hamilelik dönemi geçirmek, rahat bir doğum yapmak ve sağlıklı bir bebeğe sahip olmak için hamile kalmaya karar verdiğinizde doktorunuzla görüşmeniz gerekir. Doktorunuz hem sizin hem de dünyaya getirmeyi planladığınız bebeğinizin sağlıklı olması için bazı muayene ve tetkikler yapacak ve size önerilerde bulunacaktır.
Gebe kalmaya karar verdiğinizde
Doktorunuzla ilk görüşme teknik bir sorunun düzeltilmesi amacıyla yapılan bir muayene, tetkik ve tedavi girişimi değildir, karşılıklı birbirinizi tanımaya çalışacağınız bir sürecin ilk adımı olarak değerlendirilmelidir. Gebelik de bir hastalık değil, insan hayatının doğal bir sürecidir. Kurulacak pozitif iletişim gebelik boyunca rahat etmenizi sağlayacaktır.
Doktorunuz sizi tanımaya çalışırken yaşınız, mesleğiniz, daha önceki gebelikleriniz, kaçıncı evliliğiniz gibi sizin için önemli olmayabilecek ancak genel sağlık durumunuzu ortaya koyacak ipuçlarını yakalayabilecek sorular soracaktır.
Daha sonra sistemik hastalığınız olup olmadığını sorgulanır. Bu hastalıkların varlığı hamileliğin size zarar vermesine neden olabileceği gibi bebeğinizin sağlıklı gelişimine engel olabilmesi açısından da önemlidir. Karın içini ilgilendiren operasyonlar gebe kalmayı zorlaştırabileceğinden mutlaka sorgulanmalıdır, Sistemik hastalıklar gözden geçirildikten sonra sıra daha spesifik olan jinekolojik hastalıklara gelir. Myom, yumurtalık kisti, endometriozis gibi hamileliğe engel olabilecek hastalıklar ile ilgili bilgi edinilir. Bazı jinekolojik hastalıklar ve enfeksiyonlar hamile kalmada güçlüğe ya da hamile kalındığında düşüklere neden olabildiğinden jinekolojik öykü son derece önemlidir.
Önceki gebeliklerinize ait öykü planladığınız gebelik için çok değerli bilgiler verir, gebelik sırasında tansiyon yüksekliği, şeker hastalığı varlığı, erken doğum veya düşük öyküsü, doğum şekli, planlanan gebelikte alınacak tedbirleri belirler.
Beslenme alışkanlıkları, sigara, alkol kullanımı, ilaç alerjileri sorgulanır, düzenli kullanılan ilçlar ve bunların gebeliğe etkileri tartışılır.
Anne ve baba adayının ailesel geçiş gösteren bir hastalığı varsa genetik danışmanlık istenebilir.
Muayene
Standart jinekolojik muayene yapılır, pelvik enfeksiyonlara dikkat edilir, transvaginal ultrasonografi pelvik organlara daha yakından ve detaylı bakılabildiği için tercih edilir, myom, endometrioma, yumurtalık kisti araştırılır, servikal smear rahim ağzı kanserlerinin taraması için her yıl yapılmalıdır. Muayeneden sonra kilo, boy ve kan basıncı ölçümü yapılır.
Laboratuar
Standart bir gebelik öncesi laboratuar tetkik listesi ne yazık ki yoktur, ancak aşağıdaki testler genel kabul görmektedir;
Kan grubu
Açlık kan şekeri veya 50gram glukoz yükleme
Tam kan sayımı
İdrar kültürü
TSH
Rubella IgG - IgM
Toksoplazma IgG - IgM
HBsAg
HIV I - II
Anti HCV
Gebelik oluştuktan sonra birincisi 11-14. haftalar arasında ikili test, ikincisi 15-19. haftalar arasında dörtlü test olmak üzere kromozom anomalisi ile nöral tüp defektleri için tarama testleri ve 24. haftadan sonra şeker yükleme testleri eklenecektir.
Diyabet (şeker hastalığı) saptanırsa kan şeker düzeyinizin kontrol altına alınması gerekir, hamilelik üzerinde olan olumsuz etkilerin döllenme olmadan çok daha önce başladığı bilinmektedir.
- Tetkiklerde rubella'ya (kızamıkçık) karşı bağışık olmadığınız saptanırsa aşı olmanız gerekir. Ancak bu aşı canlı virüslerden yapıldığı için aşı sonrası 3 ay süreyle hamile kalmamanız ve bu sürenin sonunda bağışıklık gelişip gelişmediğini kontrol ettirmeniz gerekir.
- Gebelik sigarayı bırakmak için çok güzel bir sebep olabilir, Sigara kadında yumurta, erkekte sperm sayı ve kalitesini azalttığından gebe kalmada güçlüğe neden olabilir. Sigara içen gebelerin bebekleri düşük doğum ağırlıklı olabilmekte, bu kadınlarda düşük ya da erken doğum daha sık görülmektedir.
- Benzer şekilde alkol de gebe kalma şansını bir miktar azaltır, daha önemlisi yüksek düzeyde alkol alan annelerin bebeklerinde zeka gerilikleri, öğrenme bozuklukları, davranış bozuklukları görülebilir.
- Beslenme ile ilgili yanlışlar varsa gebelik öncesi düzeltilmeli ve fazla kilolardan kurtulmalıdır. Kilo fazlalığı ile gebelikteki şeker hastalığı (gestasyonel diyabet) ve gebelik tansiyonunun (preeklampsi) direkt ilişkili olduğu bilinmektedir.
- Gebelik öncesi folik asit dışında vitamin takviyesine gerek yoktur.
- Gebelik olasılığını arttırmak için
- 28 günde bir adet gören hanımlar için beraberlik 12-15. günler arasında daha sık olmalıdır, yumurtlama günlerinde hafif bir kasık ağrısı hissedilebilir, vücut ısısı yarım derece artabilir, kan veya idrarda LH (yumurta çatlatma hormonu) artışı saptanabilir, vajinadan gelen yumurta akı kıvamında rahim ağzı bezlerinin salgısı fark edilebilir. Bu dönem sık beraberlik gebelik olasılığını arttırır.
- Sperm 48-72 saat, yumurta 12-24 saat canlı kalabilmekte, bu nedenle yumurtlama olmadan gerçekleşen beraberlik, gebelik olasılığını arttırabilmektedir. Gün aşırı veya her gün ilişki önerilmesi birçok çiftte uyum sorunlarına neden olmaktadır, mutlaka takip edilmesi gereken şablonlar vermekten kaçınılmalıdır.
- 35 yaş altındaki kadınlar için 12 ay korunmasız birliktelikten sonra %85 gebelik oluştuğunu bilmekteyiz, 35 yaş üzerinde bu oran 6 ayda ancak %50’ye ulaşmakta ve bir yardımcı üreme tekniği ile desteğe ihtiyaç duyulmaktadır, bu nedenle ileri yaşta daha erken doktor ziyareti gerekebilir.
|
|
|
|
